Türkiye ve Sırbistan Ticaretinde Yeni Dönem: Menşe Kuralları Protokolü Güncellendi

 

13 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye Cumhuriyeti ve Sırbistan Cumhuriyeti arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması'nda (STA) teknik ama kritik bir güncelleme yapıldı. İki ülke arasındaki ticarette "Menşeli Ürünler" kavramını düzenleyen Protokol II, 1 Ocak 2025 tarihinden geçerli olmak üzere yenilendi.
 

İşte ihracatçıları ve dış ticaret uzmanlarını ilgilendiren temel değişiklikler:

1. Pan-Avrupa-Akdeniz Kurallarına Tam Entegrasyon

Yeni düzenlemenin temel amacı, ikili ticaretteki menşe kurallarını çok taraflı bir çerçeveye oturtmaktır. Protokol II, Pan-Avrupa-Akdeniz (PAAMK) Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon'a "dinamik bir atıf" yapacak şekilde değiştirilmiştir.
 

Bunun anlamı şudur:

• Artık STA içindeki kurallar, PAAMK Konvansiyonu'nun güncel metnine (Lahika I ve II) doğrudan bağlıdır.
• Konvansiyon'da yapılan değişiklikler, ayrıca bir protokol değişikliğine gerek kalmaksızın Türkiye-Sırbistan ticaretinde de geçerli olacaktır. Bu durum, mevzuat takibini kolaylaştıracak ve kuralların her zaman güncel kalmasını sağlayacaktır.
   

2. Geriye Dönük Yürürlük

Karar resmi olarak 13 Şubat 2026'da yayımlanmış olsa da, alınan karar gereği 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli sayılacaktır. İşletmelerin gümrük işlemlerini bu tarihi baz alarak gözden geçirmeleri önem taşımaktadır.
 

3. İhtilafların Çözümü ve İdari İşbirliği

Yeni protokol, gümrük idareleri arasında çıkabilecek anlaşmazlıklar için net bir yol haritası çizmektedir:

• Kontrol süreçlerine ilişkin gümrük idareleri arasında çözülemeyen sorunlar Ortak Komite'ye sunulacaktır.
• İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idaresi arasındaki sorunlarda ise o ülkenin ulusal mevzuatı geçerli olacaktır.
   

4. Konvansiyon'dan Çekilme Durumu

Eğer Türkiye veya Sırbistan, gelecekte PAAMK Konvansiyonu'ndan çekilirse, iki ülke derhal yeni menşe kuralları belirlemek için masaya oturacaktır. Yeni kurallar belirlenene kadar mevcut kurallar geçerli olmaya devam edecek, ancak bu durumda kümülasyon sadece "ikili" düzeyde sınırlandırılacaktır.
 

Sonuç

Bu güncelleme ile Türkiye ve Sırbistan, ikili ticaretlerini Avrupa-Akdeniz ticaret ağıyla daha uyumlu hale getirmiş ve bürokratik süreçleri basitleştiren modern bir altyapıya geçiş yapmıştır.

Detaylı bilgi için tıklayınız.